Tekið af Róstur.org og uppfært lítillega.

Fyrir ekki svo löngu var stikla úr væntanlegri kvikmynd Hauks Más Helgasonar, sem ber vinnuheitið Ge9n og verður frumsýnd á heimildamyndahátíðinni Skjaldborg sem fer fram 10.-12. júní nk., sett í dreifingu á internetinu. Stiklan var fyrst sýnd á málþinginu Guli borðinn sem fram fór í Bíó Paradís þann 3. maí og var einnig sýnd í sjónvarpsþættinum Silfri Egils. Haukur hefur sagt að myndin sé frekar af níumenningunum heldur en um þá, og útskýrði hvatann að myndinni í samtali við Róstur um daginn:

Myndina geri ég … tja, ætli það sé ekki vegna þess að þarna glittir í eitthvert pótentíal, einhvern möguleika, vilja til annars samfélags, í hugum hóps af fólki sem er skilgreint sem eitthvert mengi af ríkisvaldinu, með ákæru. Ákæran kallar eiginlega á að skoða hverjir þetta eru sem eru þannig skilgreindir sem óvinir, hvaða hugsanir það eru sem einhverjum einhvers staðar virðast finnast svona hættulegar – því frá upphafi blasti við að ekki var það „aðgerðin“ í Alþingishúsinu sem var svona ógvænleg.

Stiklan sýnir þátt Lárusar Páls Birgissonar sem Haukur kallar tíunda níumenninginn.

Ge9n – Þáttur Lalla from Haukur Már Helgason on Vimeo.

Fimmtudaginn 7. apríl sl. voru þau Sunneva Ása Weisshappel og Snorri Páll Jónsson, einn níumenninganna, sýknuð af öllum ákæruliðum í hrákamálinu svokallaða.

Ítarlega greiningu á málinu, dómnum og nýlegum hliðstæðum málsins má lesa hér á vefritinu Róstur.

Tekið af vefritinu Róstur.

Lára V. Júlíusdóttir, settur saksóknari í máli níumenninganna sem meðal annars voru ákærðir fyrir árás á Alþingi, hefur ákveðið að áfrýja ekki niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur frá 16. febrúar sl. Þetta kemur fram í bréfi sem hún sendi verjendum níumenninganna og Pétri Guðgeirssyni, héraðsdómara, í gær.

Pétur dæmdi, ásamt Arngrími Ísberg og Jóni Finnbjörnssyni, tvo af hinum níu sakborningum til skilorðsbundinnar fangelsisvistar og aðra tvo til greiðslu sektar. Þrír voru dæmdir fyrir brot gegn 106. grein almennra hegningarlaga hvað varðar brot gegn valdstjórninni; einn fyrir brot gegn 19. grein lögreglulaga hvað varðar óhlýðni við lögreglu.

Ragnar Aðalsteinsson, verjandi fjögurra níumenninganna og tveggja hinna dæmdu, sagði við Róstur að þessi niðurstaða sýndi fram á algjöra uppgjöf ákæruvaldsins og væri viðurkenning á því að ákæran hafi verið illa ígrunduð og án stuðnings í rannsóknargögnum.

Ekki er ljóst hvort einhverjir hinna fjögurra dæmdu muni áfrýja niðurstöðu héraðsdóms.

Í dag fór fram fyrirtaka í máli íslenska ríkisins gegn Hauki Hilmarssyni og Jason Slade. Haukur og Jason voru upphaflega ákærðir fyrir að hlaupa inn á akstursbraut á Keflavíkurflugvelli en þeir vildu stöðva flugvél sem flytja átti kenýska flóttamanninn Paul Ramses til Ítalíu. Haukur og Jason voru dæmdir í héraðsdómi þann 15. febrúar 2010 fyrir húsbrot og almannahættubrot. Jason var dæmdur til eins og hálfs mánaðar fangelsisvistar, skilorðsbundið í þrjú ár. Haukur var dæmdur til tveggja mánaða óskilorðsbundinnar fangelsisvistar.

Í lok janúar þessa árs komst hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að meðferð málsins fyrir héraði hafi verið í andstöðu við lög, úrskurðaði dóm Péturs Guðgeirssonar, héraðsdómara, ómerkan og vísaði málinu aftur í hérað til lögregrar meðferðar. Ástæða þess var að í ræðu saksóknara við aðalmeðferð málsins lagði ákæruvaldið til að dómarinn hefði til hliðsjónar önnur lagaákvæði en sagði um í ákæru málsins. Verjanda þeirra var því gert að flytja málið með þessum breytingum án nokkurs fyrirvara. Því var mótmælt á grundvelli 6. greinar Mannréttindasáttmála Evrópu sem segir að verjendur eigi rétt á nægum tíma og aðstöðu til að undirbúa vörn sína; og á 180. greinar laga um meðferð sakamála sem segir að ekki megi dæma sakborninga eftir öðrum lagaákvæðum en í ákæru greinir. Á þessum sama grundvelli krafðist verjandinn sýknu fyrir hæstarétti, sem ákvað hins vegar að gefa ákæruvaldinu möguleika á að fá mennina dæmda þótt ákæruvaldið sjálft hafi klúðrað aðalmeðferð málsins.

Málið er nú tekið fyrir, fimmtudaginn 10. mars 2011, í sal 203 í Héraðsdómi Reykjavíkur. Nýr dómari í málinu er Jón Finnbjörnsson. Mættir eru saksóknari, verjandi, túlkur og gestir.

13:40 – Dómþing sett af Jóni Finnbjörnssyni, dómara sem spyr hvort þurfi ekki að ræða dagsetningu aðalmeðferðar málsins, hvaða skýrslur þurfi að gefa við aðalmeðferðina og hverjir komi til með að gefa skýrslur. Ragnar Aðalsteinsson, verjandi Hauks og Jasons, segir að hvorugur skjólstæðinga sinna sé á landinu og ólíklegt sé að þeir komi til landsins á næstunni, líklega ekki fyrr en í fyrsta lagi næsta haust.

Dómari spyr þá hvort þörf sé á að leiða öll vitni fyrir dóminn aftur og segist Ragnar ekki hafa gert sér fulla grein fyrir því en telji það líklegt þar sem hann hafi auðvitað ekki spurt vitnin út í þau lagaákvæði sem saksóknari bætti inn í málið við flutning lokaræðu sinnar.

Dómari segir að miðað sé við að hinir ákærðu gefi aftur skýrslu og sömuleiðis öll vitnin. Sé einhverjar standard yfirlýsingar sé auðvitað bara hægt að leggja þær fram en Ragnar segir þá að öll vitni hafi verið spurð ítarlega við fyrstu aðalmeðferð málsins. Dómari jánkar því og segir lögin ekki gera ráð fyrir öðru en að ákærðu komi fyrir dóm við aðalmeðferð málsins, gefi ekki skýrslu í gegnum síma. Ragnar er sammála því.

Dómari segir það ekki ganga að fresta málinu fram á haust en Ragnar spyr þá hversu lengi málið sé búið að vera fyrir dómi nú þegar og gefur til kynna að nokkrir mánuðir til og frá séu smámunir í því samhengi. Dómarinn athugar gögn sín og kemst að því að sakborningarnir séu ákærðir fyrir atvik sem átti sér stað sumarið 2008.

Ragnar bendir á að nú sé árið 2011 og spyr dómari hvort það sé ekki einmitt enn frekari ástæða til að flýta málinu eins og unnt er. Ragnar segir þá að sölum lengdar málsins nú þegar skipti líkast til ekki máli hvort aðalmeðferð málsins fari fram næsta haust eða jafnvel seinna. Hann efist um að skjólstæðingar sínir hafi fjárhagslegt bolmagn til að skjótast til landsins til þess eins að vera viðstaddir aðalmeðferðina. Dómari bendir þá á að þetta snúist ekki einungis um að þeir séu viðstaddir… og klára Ragnar setningu hans: Þeir þurfi jú að gefa skýrslu.

Ragnar spyr þá hvort það sé möguleiki á því að ákæruvaldið borgi ferðakostnað Jasons og Hauks og segist saksóknari að það verði skoðað. Dómari stingur upp á mánudeginum 16. maí fyrir aðalmeðferð málsins og spyr hversu langan tíma saksóknari og verjandi telji að aðalmeðferðin taki. Ragnar bendir á að þetta hafi verið gert í nokkrum áföngum á sínum tíma og spyr dómari þá hvort þetta muni taka heilan dag. Ragnar telur að það verði hátt í það. Þó nokkur vitni komi að beiðni ákæruvaldsins auk skjólstæðinga hans tveggja. En sé engin ástæða til að boða þá tvo hafi þeir ekki farareyri frá ríkinu.

Dómari segir bara þurfa að ákveða aðalmeðferð og láta það svo ráðast 16. maí hvort… og lengra kemst hann ekki. Ragnar spyr hvor ekki sé bókað að skjólstæðingar hans séu fjarverandi og verði líklega ekki á landinu fyrr en í fyrsta lagi í haust. Dómari lætur bóka það auk annarra praktískra atriða. Ragnar ítrekar þá að ákæruvaldið taki afstöðu til þess á hæfilegum tíma hvort borgað verði fyrir sakborningana ef taka eigi málið fyrir á næstunni. Dómari lætur bóka það og spyr hvort þar með sé ekki verkum dagsins lokið.

Dómþingi slitið og slegið í borð með hamri. Gert er ráð fyrir að aðalmeðferð málsins fari fram mánudaginn 16. maí kl. 09:30 í dómsal 101, Héraðsdómi Reykjavíkur.

Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu gegn Lárusi Páli Birgissyni.

Fyrirsvar:
Lárus Páll Birgisson

Kröfur:
Af hálfu ákærða er krafist:
1. að málinu verði vísað frá,
2. sýknu af öllum kröfum ákæruvaldsins,
3. að dómurinn verði fjölskipaður
4. að kallaður verði til hlutlaus matsaðili sem leggur mat á öryggi vettvangsins og aðgerðir
lögreglunnar með tilliti til öryggissjónarmiða,
5. afrits úr eftirlitsmyndavélum við Laufásveg umræddan dag,
6. að ákærði sæti geðrannsókn,
7. afdráttarlausrar afsökunarbeiðni af hendi lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu.

Málavextir:
Atvik þessa máls áttu sér stað þann 4. nóvember svo sem greint er í ákæru.  Var ákærði þá staddur á gangstétt fyrir framan Laufásveg 21-23 í Reykjavík og ástundaði stjórnarskrárbundinn rétt sinn til tjáningar og mælti fyrir friði öllum mönnum til handa.
Það gerði hann með hvatningunni “elskum friðinn” letraða með rauðum stöfum á gult spjald svo sem segir í lögregluskýrslu. Ákærði viðhafði engin hróp eða köll að starfsmönnum sendiráðsins og engin samskipti áttu sér stað á milli ákærða og starfsmanna sendiráðsins önnur en að ákærði bauð góðan daginn þegar hann kom á vettvang.
Sömmu síðar bar lögregluna að og fór hún inn í sendráðið og ræddi við starfsfólk þar.
Eftir stutta stund kom lögreglan aftur út og skipaði ákærða að færa sig yfir götuna.  Ákærði vildi ekki una þessum fyrirmælum enda stóða hann í þeirri trú að athæfi hans bryti í engu gegn þeim skyldum og skorðum sem gerðar eru til þeirra sem viðhafa tjáningu á almannafæri og tryggðar eru með lögum.  Ákærði útskýrði jafnframt fyrir lögregluþjónunum skilning sinn á réttindum borgaranna og bauðst til að sýna þeim afrit úr borgarvefsjá sem sýnir, svo ekki verður um villst, að ákærði stóð utan lóðamarka sendiráðsins á skilgreindu almannafæri.  Við þetta kom hik á lögregluþjónana og fóru þeir því aftur inn í lögreglubifreið sína og ráðfærðu sig við varðstjóra í gegnum talstöð.
Eftir stutt spjall við varðstjóra komu þeir aftur út og gáfu ákærða skipun um að færa sig yfir götuna með hótun um frelsissviptingu ella.  Ákærði ítrekaði fyrir þeim afstöðu sína til grundvallarréttinda borgaranna og þær skyldur sem lögregluþjónar bera til að verja þau réttindi.  Í kjölfarið var ákærði handtekinn mótþróalaust og færður upp á stöð. (Continued)

Í dag hafnaði Ragnheiður Harðardóttir, héraðsdómari, frávísunarkröfu Snorra Páls Jónssonar og Sunnevu Ásu Weishappel í stóra hrákamálinu svokallaða.

Snorri og Sunneva kröfðust þess að málinu yrði vísað frá, annars vegar á grundvelli þess að vegna stöðu Snorra sem sakborningur í Níumenningamálinu hafi, samkvæmt 143. greinar um meðferð sakamála, sem og 77. og 78. greinar almennra hegningarlaga, átt að saksækja Snorra, og þar með Sunnevu, í einu og sama málinu. Í úrskurði Ragnheiðar segir að um þar sé um að ræða heimild en ekki skyldu og því skuli ekki vísa málinu frá á þeim forsendum.

Hins vegar byggðist krafan á því hversu lengi málið hafði verið í fórum lögreglunnar án þess að nokkur rannsókn á því færi fram. Meint brot áttu sér stað aðfaranótt hins 21. maí 2009 en málið komst ekki í hendur ríkissaksóknara fyrr en 10. janúar 2011 og var ákæran staðfest tíu dögum síðar, þann 20. janúar, þriðja og síðasta daginn í aðalmeðferð Níumenningamálsins. Um þetta segir orðrétt í úrskurði Ragnheiðar:

Í 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. og 1. mgr. 6 gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, er mælt fyrir um meginreglu íslensks sakamálaréttarfars um hraða málsmeðferð. Samkvæmt 2. mgr. i.f. 53. gr. laga nr. 88/2008 ber þeim sem rannsaka sakamál að hraða meðferð mála eftir því sem kostur er. Af gögnum málsins verður ráðið að óhóflegur dráttur hafi orðið á rannsókn þess, en um tiltölulega einfalt sakarefni er að ræða. Í íslenskri réttarframkvæmd hefur verið litið svo á, að hafi mál dregist úr hömlu án þess að sakborningi verði um kennt, skuli litið til þess við ákvörðun viðurlaga. Hefur það horft til mildunar refsingar, komi til sakfellingar á annað borð. Í samræmi við þá lagaframkvæmd verður ekki talið varða frávísun málsins að rannsókn þess hafi dregist úr hófi.

Samkvæmt framansögðu er hafnað kröfu ákærðu um að vísa máli þessu frá dómi.

Aðalmeðferð í stóra hrákamálinu fer fram í héraðsdómi Reykjavíkur, þann 15. mars nk. kl. 14:00.

______________________________________________________________

Lesið meira um stóra hrákamálið:

• Níumenningur ákærður á ný – ríkissaksóknari brýtur gegn lögum um meðferð sakamála
• Enn ein pólitísk réttarhöld – Dómari óskar eftir fundi ákærenda og saksóknara
• Umfjöllun fjölmiðla í kjölfar þingfestingar stóra hrákamálsins
• Stóra hrákamálið – frávísunarkrafa: Live-blogg úr dómsalnum

Þann 28. febrúar sl. birtist í Fréttablaðinu tilfinningum hlaðin grein Karls. M. Kristjánssonar, starfsmannastjóra Alþingis, um það sem hann kallaði einhliða umfjöllun Ríkissjónvarpsins um Níumenningamálið. Greinina má lesa hér.

Samdægurs sendi Sigmar Guðmundsson, ritstjóri Kastljóssins, yfirlýsingu til fjölmiðla þar sem hann sagði Karl fara með rangfærslur og aðdróttanir í garð Kastljóss:

Í Fréttablaðinu í dag birtist makalaus grein eftir starfsmannastjóra Alþingis, Karl M. Kristjánsson. Vegna rangfærslna og aðdróttana í garð Kastljóss er nauðsynlegt að bregðast við. Karl fullyrðir í grein sinni að í umfjöllun Kastljóss þann 20. maí í fyrra, um mál níumenninganna sem ákærðir voru fyrir árás á Alþingi, hafi verið búið að fjarlægja þá kafla upptökunnar sem sýndu best hvernig ráðist var skipulega og með hörku á starfsmenn Alþingis. Þetta er alrangt. Kastljós sýndi öll þau myndbrot sem snúa beint að ákæruliðunum. Bæði árásina á þingvörðinn og þegar honum var haldið frá útidyrahurðinni þegar fólkið fór inn í húsið. Kastljós sýndi auk þess myndband úr eftirlitsmyndavélinni sem sýnir hóp fólks ganga í átt að þinghúsinu, áður en farið var inn í húsið.
Myndskeiðin sem Kastljós sýndi voru mun lengri. Umfjöllun Kastljóss og upptökuna í heild sinni má finna á Youtube.

Megin umfjöllunarefni Kastljóss voru ákærur setts saksóknara í málinu. Kastljós hafði undir höndum nákvæmlega sama myndefni og sýnt var við réttarhöldin. Við réttarhöldin kom fram að Alþingi hafði aðeins lagt fram hluta af því myndefni sem til var, afganginum var eytt af starfsmanni þingsins. Það er því ljóst að ef eitthvað skortir upp á samhengi málsins, líkt og Karl fullyrðir í grein sinni, þá skrifast sú handvömm á Alþingi en ekki Kastljós.

Einar Steingrímsson, stærðfræðingur, var einnig fljótur til og svaraði Karli með stuttri grein í Fréttablaðinu daginn eftir, þann 1. mars. Í greininni, sem segir í raun allt sem segja þarf um fáránlegar ásakanir Karls, hvetur Einar Alþingi til að losa sig við Karl vegna lyga hans og sömuleiðis Ástu Ragnheiði Jóhannesdóttur, forseta þingsins, einnig vegna lyga hennar. Við birtum hér greinina í heild sinni:

Endurtekin ósannindi frá Alþingi

Starfsmannastjóri Alþingis skrifar grein í Fréttablaðið í gær, þar sem hann endurtekur þau ósannindi sem forseti þingsins hefur haft í frammi um Nímenningamálið svokallaða.

Forseti Alþingis, Ásta R. Jóhannesdóttir, brást þannig við umfjöllun um málið í fjölmiðlum að senda einum þeirra sem voguðu sér að tala um það tölvupóst, þar sem hún segir m.a. „8. desember 2008 ræðst hópur fólks inn í Alþingishúsið bakdyramegin, beitir þingverði ofbeldi til að komast upp á þingpalla, – yfirbugar þá og slasar starfsfólk þingsins.” Í dómi Héraðsdóms 16. febrúar kom glöggt fram að þessar staðhæfingar Ástu voru rangar.
Í umræddum tölvupósti sagði Ásta einnig „Atburðir þessir koma greinilega fram á upptöku í öryggismyndavél.” Í ljós kom í réttarhöldunum að starfsmenn þingsins eyddu mestöllum upptökum frá umræddum degi, nema því sem þeim fannst henta að sýna, af því þeir höfðu „fyrst og fremst verið með áhuga á þessum hluta atburðarins” eins og skrifstofustjóri þingsins komst að orði í réttinum.

Samt kom fram í upptökunum að Ásta fór með rangt mál. Þar sem hún vísar í þessar upptökur er erfitt að komast að annarri niðurstöðu en að hún hafi sagt vísvitandi ósatt, þ.e.a.s. að hún hafi logið þessum röngu sökum upp á saklaust fólk.

Starfsmannastjóra Alþingis á auðvitað að vera heimilt að tjá sig í fjölmiðlum. Fari hann hins vegar með ósannindi varðandi mál sem varðar þingið ber forseta þingsins siðferðileg skylda til að leiðrétta það. Þegar starfsmannastjórinn kynnir sig sem slíkan, og endurtekur staðhæfingar sem dómstóll hefur lýst ósannar, ber yfirmanni hans, forseta þingsins, auðvitað bein skylda til að taka í taumana.

Þjóðþing í flestum þeim ríkjum sem við viljum bera okkur saman við væri löngu búið að víkja þingforseta sem uppvís hefði orðið að lygum, ekki síst í svo alvarlegu máli, þar sem forsetinn ber saklaust fólk röngum sökum, og neitar að taka til baka staðhæfingar sínar, hvað þá að biðjast afsökunar.

Það er tími til kominn fyrir Alþingi að láta Ástu taka pokann sinn. Einnig ætti að víkja skrifstofustjóra þingsins úr starfi, þar sem hann átti upptökin að glórulausri ákæru um valdaránstilraun, auk þess að ljúga sjálfur um þátt sinn í málinu, eins og fram hefur komið í tölvupóstum. Alþingi þarf forystu sem segir satt, og ofsækir ekki saklaust fólk með röngum sakargiftum.

Einar Steingrímsson, stærðfræðingur

Magnús Sveinn Helgason, sagnfræðingur, svaraði Karli svo ítarlega á bloggsíðu sinni, FreedomFries. Í stað þess að birta svarið hér bendum við fólki á þau hér.

Þetta bréf barst okkur þann 5. febrúar sl. en því miður varð það undir öðru efni og birtist því aldrei hér á síðunni. Við biðjum þau sem sendu bréfið afsökunar á töfinni og þökkum stuðninginn.

Stuðningskvöld fyrir RVK9 var haldið á Sivertsens kafekooperativ í Tromsö gær [4. febrúar 2011] sem heppnaðist með ágætum. Við héldum kynningu á málinu í samhengi við mikilvægi mótmæla. Kvöldið endaði með tónleikum. Niðurstaða kvöldsins var stuðningsyfirlýsing og hvatning til íslenskra yfirvalda um að leggja málið niður. Það verður sent dómsmálaráðherra á morgun

Fyrir hönd Sivertsens kafekooparativ: Jón Karl, Ruth Cape, Daniel Stenholm og Ine Camilla Björnsten.

Hér að neðan eru myndir frá atburðinum og ljósrit af bréfinu sem sent var á innanríkisráðuneytið.